Thư viện ảnh xưa
11-11-1928 | Khánh thành tượng đài “Chiến sĩ trận vong” tại Hà Nội

Ngày 11 tháng 11 năm 1928

Khánh thành tượng đài “Chiến sĩ trận vong” tại Hà Nội

Kỷ niệm 10 năm Ngày đình chiến (chấm dứt Đại chiến Thế giới lần thứ Nhất 1911-1918), ngày 11-11-1928, tại khu Hồ voi đầm (Mare aux Éléphants) trước Cột Cờ, chính quyền thuộc địa tổ chức lễ khánh thành tượng đài “Chiến sĩ trận vong” (Monument aux Morts). Tại lễ khánh thành,  Bác sĩ Piquemal, Chủ tịch Liên đoàn các cựu chiến binh Đông Dương (Fédération Indochinoise des Combattants) đọc diễn văn nêu rõ ý nghĩa của việc tưởng niệm các binh sĩ người Âu và người bản xứ lên đường ra mặt trận từ mảnh đất Đông Dương. Cũng vào dịp này tại nhiều nơi (địa phương và công sở) các hình thức lưu niệm sự kiện này cũng được thực hiện.

Dự án này khởi đầu từ 1920 với những văn bản trao đổi giữa Toàn quyền Đông Dương, Thống sứ Bắc Kỳ và Hội những người đã tham gia Đại chiến I của Bắc Kỳ cũng như đề xuất việc cử họa sĩ H.Tardieu tham gia tổ chức thực hiện (1923). Ngày 5-1-1926 Thống sứ Bắc Kỳ R.Robin đã ký nghị định  chuẩn y việc xây dựng tượng đài. Mẫu công trình được giao cho 2 nhà điêu khắc Ducuing ở Paris và Hiéroltz ở Hà Nội với số kinh phí 800.000 F và kiến trúc sư Lagisquet phụ trách công trình. Tượng xây quy mô khá lớn 4 góc có các nhóm tượng đồng những nhân vật thuộc nhiều thành phần xã hội khác nhau người bản xứđã góp phần vào cuộc chiến. Tượng đài trung tâm ban đầu đắt trên đỉnh đài là những người lính cầm súng ứng với dòng chữ khắc trên thân đài “À Nos Héros” (giành cho những anh hùng của chúng ta). Bên cạnh đó còn có một nhà bia ghi công những người chết trận  bảo vệ nước Pháp bên Châu Âu.

Sau ngày Nhật đảo chính, dân chúng đã kéo bỏ tượng nhóm lính trên đỉnh đài nên hình tượng trung tâm  lại là 2 cụm tượng có thể khối lớn nhất mổ tả là người nông dân vác cày dắt trâu và làm công việc đồng áng. Cũng vì thế dân chúng từ đó quen gọi là “Vườn hóa Canh Nông”. Sau ngày Nhật đảo chính, 8-1945 phần tượng đồng bị dỡ bỏ những vẫn còn nhà bia, công viên mang tên gọi là Vườn hoa Chi Lăng và từ 2003 cùng với việc dựng tượng, công viên mang tên Lê Nin.

Ville de Hanoi, Bulletin Municipal, số 1, 1-1926, tr.13;
“L’Éveil Économique de l’Indochine”, số 348, 10-2-1924, tr.3;
Đào Thị Diến chủ biên (2010), Hà Nội qua tài liệu và tư liệu lưu trữ 1873-1954, sđd, tr. 243, 363-364

Các chuyên đề khác
1928
11-11-1928 | Khánh thành tượng đài “Chiến sĩ trận vong” tại Hà Nội
Ngày 11 tháng 11 năm 1928 Khánh thành tượng đài “Chiến sĩ trận vong” tại Hà Nội Kỷ niệm 10 năm Ngày đình chiến (chấm dứt Đại chiến Thế giới lần thứ Nhất...
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x
()
x